∙ Η οχιά
της Μήλου
Θέση προστασίας
» Γενικά χαρακτηριστικά
» Εξάπλωση
» Φυσικό περιβάλλον
» Διατροφή
» Συμπεριφορά
» Δάγκωμα και δηλητήριο
»
πρώτες βοήθειες για δάγκωμα (δήγμα) δηλητηριώδους φιδιού
Κοινή ονομασία: Θεριό, Λασπόχεντρα,
Milos viper, Cyclades blunt-nosed viper
Επιστημονική ονομασία: Macrovipera schweizeri
(Werner 1935)
|
Βασίλειο (Kingdom) |
Ζώα |
| Φύλο (Phylum) | Χορδωτά |
| Κλάση (Class) | Ερπετά |
| Τάξη (Order) | Λεπιδωτά |
| Οικογένεια (Family) | Viperidae |
| Γένος (Genus) | Macrovipera |
| είδος (Species) | schweizeri |
| Υποείδη (Subspecies) | Macrovipera schweizeri schweizeri: Μήλος, Κίμωλος, Πολύαιγος | Macrovipera schweizeri siphnensis: Σίφνο | Macrovipera deserti: Μαρόκο, Τυνησία, Αλγερία και γειτονικές | Macrovipera lebetina: Κύπρος, Τουρκία, Συρία, Λίβανος, Αρμενία και γειτονικές | Macrovipera mauritanica: Μαρόκο, Τυνησία |
Θέση προστασίας
Η παράνομη συλλογή από συλλέκτες του εξωτερικού, η καταστροφή του
φυσικού του περιβάλλοντος λόγω των συνεχών εξορύξεων έχουν κατατάξει την
οχιά της Μήλου σε ένα χαρακτηρισμένο υπό προστασία είδος βάσει της Ελληνικής
νομοθεσίας (Π.Δ. 67/81, ΦΕΚ 23 Α’/30-1-1981), βάσει σύμβασης της Βέρνης αλλά
και της
Κοινοτικής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, στο
Παράρτημα ΙΙ. Συμπερασματικά
λοιπόν απαγορεύεται η σύλληψη, κατοχή ή θανάτωσή του καθώς και το εμπόριο
ζωντανών ή νεκρών ατόμων.
Γενικά χαρακτηριστικά
Το μήκος ενός ενήλικου ζώου είναι στα 80 εκατοστά περίπου ενώ μπορεί να
υπάρξουν και μεγαλύτερα άτομα αλλά σπανιότερα. Και τα δυο φύλλα έχουν το
ίδιο μέγεθος. Το σώμα της είναι γενικά
παχύτερο από άλλα είδη οχιάς. Το χρώμα ποικίλει από γκριζοκίτρινο, γκριζοκαφετί με καφεκίτρινα σχέδια στη ράχη και πλευρά, ενώ μπορεί να
υπάρξουν και άτομα χωρίς ευδιάκριτα σχέδια πορτοκαλοκόκκινα, κεραμιδή ακόμα
και κιτρινωπά. Δεν είναι επιθετικά φίδια και θα προτιμήσουν να φύγουν από το
να δαγκώσουν εκτός εάν στριμωχτούν κάπου χωρίς διέξοδο διαφυγής.
Οι οχιές της Μήλου είναι ένα ιδιαίτερα σπάνιο φίδι στην Ελλάδα. Η καταστροφή
του βιοτόπου της οχιάς της Μήλου είναι ο κυριότερος κίνδυνος εξαφάνισης γι'
αυτό το τόσο όμορφο ζώο.
Εξάπλωση στην Ελλάδα
Η οχιά της Μήλου συναντάται μόνο στο νησί της Μήλου απ' όπου και πήρε το
όνομά της και σε κάποια άλλα νησάκια των Κυκλάδων: Κίμωλο,
Πολύαιγο, Σίφνο και πουθενά
αλλού στον κόσμο. Στη Σίφνο υπάρχει το υποείδος
Macrovipera schweizeri siphnensis το οποίο είναι πιο μεγαλόσωμο.
Φυσικό περιβάλλον
Σε γενικές γραμμές τη συναντάμε σε βραχώδης λόφους με βλάστηση αλλά μπορεί
να συναντηθεί και κοντά σε χωράφια, βοσκοτόπια, αυλές και κήπους. Το τυπικό
περιβάλλον περιλαμβάνει μακία βλάστηση με διάσπαρτα τμήματα ανοιχτών
εκτάσεων και μεγάλους θάμνους.
Διατροφή
Η οχιά της Μήλου τρέφεται κυρίως με πουλιά. Δυο φορές το χρόνο είναι οι
κύριες περίοδοι σίτισης. Στο πέρασμα των μεταναστευτικών πουλιών από τις
Κυκλάδες είναι η εποχή που οι οχιές της Μήλου βρίσκουν άφθονη τροφή. 58
διαφορετικά είδη μεταναστευτικών πουλιών έχουν καταγραφεί στη Μήλο. Τα
τρωκτικά απουσίαζαν αλλά τα ποντίκια (Mus musculus)
και οι αρουραίοι (Rattus rattus)
μεταφέρθηκαν από τον άνθρωπο στο νησί τα οποία περιστασιακά αποτελούν τροφή
για τις Οχιές. Κατά τη διάρκεια της Άνοιξης οι οχιές ενεδρεύουν κοντά σε
ρυάκια και νερόλακκους περιμένοντας κάποιο πουλί να πάει να πιεί νερό. Το
Φθινόπωρο οι ενήλικες οχιές ανεβαίνουν σε θάμνους και δέντρα το απόγευμα για
να κυνηγήσουν πουλιά.
Συμπεριφορά
Η οχιά της Μήλου ξεκινά τη διαχείμαση κατά τον Οκτώβριο-Νοέμβριο,
αλλά σε καλό καιρό με ηλιοφάνεια πολλά άτομα διακόπτουν για λίγο τη
διαχείμασή τους. Το καταφύγιο που προτιμούν κατά τη διαχείμασή τους είναι
φωλιές άλλων ζώων και κατάλληλα ανοίγματα σε λοφοπλαγιές με νότιο
προσανατολισμό στα οποία καταφεύγουν ομαδικά. Επανέρχεται από τη διαχείμαση
κατά τον Μάρτιο-Απρίλιο σε γενικές γραμμές, αλλά αυτό μπορεί να αλλάξει
ανάλογα με τις κλιματικές αλλαγές. Κατά το καλοκαίρι είναι νυκτόβιο, ενώ από
Σεπτέμβρη και Οκτώβρη δραστηριοποιείται κυρίως την ημέρα.
Δάγκωμα και Δηλητήριο
Όλα τα σωληνόγλυφα φίδια θεωρούνται επικίνδυνα, αλλά η τοξικότητα του
δηλητηρίου και η κρισιμότητα της κατάστασης προσδιορίζουν και μια
σειρά από άλλους παράγοντες όπως:
-
ποσότητα δηλητηρίου στον οργανισμό: σε κάθε δάγκωμα η ποσότητα δηλητηρίου που εγχέεται δεν είναι πάντα η ίδια και αυτό ποικίλει ανάλογα με τη διάθεση του φιδιού, με το πότε είχε ξανα-δαγκώσει και πόσο δηλητήριο είχε εγχυθεί
-
σημείο δαγκώματος: το σημείο δαγκώματος παίζει και αυτό ρόλο, καθότι όσο πιο κοντά στην καρδιά είναι τόσο πιο επικίνδυνο είναι
-
αντίδραση του ατόμου που δαγκώθηκε: εάν παραμείνουμε ψύχραιμοι και δεν κινούμαστε μειώνεται η ταχυκαρδία και το δηλητήριο απορροφάται πιο αργά από τον οργανισμό
Σε γενικές γραμμές το δηλητήριο της Οχιάς της Μήλου δεν θεωρείται από τα υψηλά θανατηφόρα και δεν έχουν αναφερθεί περιστατικά με θανάσιμο δάγκωμα από τα νοσοκομεία της Μήλου, Σίφνου και Κιμώλου σύμφωνα με στοιχεία του ερευνητή Nilson το 1999.
Μετάφραση-Προσαρμογή:
webm...@reptilesalonica.com
Φωτογραφία:
webm...@reptilesalonica.com
από
serpo.nl
Πηγές
Adler K., Agimi U., Al-Sadoon, Anderson SC, Andrén
C., Arnold EN, Barker DG., Baron JP., Bettex F., Billing H., Böhme W., Boshansky
A., Boulenger G., Bruno S., Burton JA., Buttler J., Cattaneo A., Clark R.,
Δημητρόπουλος Α.,
Gubensek F.,
Gulden
J., Hellmich W., Herrmann H-W.,
Höggren M., Holzberger
H., Jager U.,
Joger U., Kramer E.,
Lebez
D., Leviton A., Ludwig D.,
Luiselli L.,
Mallow
D., Melichercik J., Minton S., Murphy JB., Nilson G.,
Pishchelev V., Prestt I.,
Sket D.
« Τα δηλητηριώδη φίδια της Ελλάδας
