∙ Η Οθωμανική οχιά
Θέση προστασίας
» Γενικά χαρακτηριστικά
» Εξάπλωση
» Φυσικό περιβάλλον
» Διατροφή
» Συμπεριφορά
» Δάγκωμα και δηλητήριο
πρώτες βοήθειες για δάγκωμα (δήγμα) δηλητηριώδους φιδιού
Κοινή ονομασία: Ασκόντριχα, Όχεντρα,
Άχεντρα, Βουνόχεντρα, Ottoman viper, coastal viper, Turkish
viper, Near East viper
Επιστημονική ονομασία: Montivipera xanthina
(Gray 1849), [Vipera bulgardaghica
(Nilson 1999), (Lenk 2001)-αυτή η ονομασία εκκρεμεί]
|
Βασίλειο (Kingdom) |
Ζώα |
| Φύλο (Phylum) | Χορδωτά |
| Κλάση (Class) | Ερπετά |
| Τάξη (Order) | Λεπιδωτά |
| Οικογένεια (Family) | Viperidae |
| Γένος (Genus) | Vipera (παλαιά γνωστή ως Daboia) |
| υπογένος (Subgenus) | Montivipera |
| είδος (Species) | xanthina |
| Υποείδη (Subspecies) | Vipera(Montivipera) xanthina:
Ελλάδα, Ευρωπαϊκή Τουρκία, Μ. Ασία |
Vipera xanthina raddei:
Τουρκία, ΒΔ Ιράν, πρώην Σοβιετική Ένωση Vipera xanthina palaestinae: Μ. Ανατολή |
Θέση προστασίας
Σπάνια οχιά στην Ελλάδα, περιλαμβάνεται στην
κόκκινη λίστα απειλούμενων με εξαφάνιση ειδών του IUCN,
περιλαμβάνεται στο
παράρτημα
IΙ και
IV
της συνθήκης CITES,
προστατεύεται από τη σύμβαση της Βέρνης αλλά και της
Κοινοτικής Οδηγίας
(92/43/ΕΟΚ). Συμπερασματικά λοιπόν
απαγορεύεται η σύλληψη, κατοχή ή θανάτωσή του καθώς και το εμπόριο ζωντανών
ή νεκρών ατόμων.
Γενικά χαρακτηριστικά
Είναι μεγαλύτερη από την κοινή οχιά με τελικό μέγεθος στα
90 με 100
εκατοστά. Υπάρχουν σχέδια στο σώμα σε ρομβοειδή συνεχόμενο σχηματισμό
χρώματος καφετί, μαυροκαφέ. Τα συνηθέστερα χρώματα στο υπόλοιπο σώμα για την
Οθωμανική οχιά είναι γκριζωπό, κανελί ή καφεκίτρινο. Τα δυο φύλλα έχουν το
ίδιο μήκος με την ουρά να αποτελεί το 9% του συνολικού μήκους του σώματος.
Εξάπλωση στην Ελλάδα
Η Οθωμανική οχιά συναντάται στη Λέσβο κυρίως αλλά και στη Χίο, Κω, Ρόδο,
Λέρο, επίσης άτομα του είδους υπάρχουν και στη Θράκη και Έβρο σε μεμονωμένες
περιοχές.
Φυσικό περιβάλλον
Αν και απαντάται σε ξηρό περιβάλλον τα περισσότερα άτομα του είδους
χρειάζονται κάποιο ποσοστό σχετικής υγρασίας και βλάστησης. Δεν συναντώνται
σε καθαρά ερημικές περιοχές. Το συγκεκριμένο περιβάλλον συμπεριλαμβάνει
πετρώδης θαμνότοπους, κοιλάδες κοντά σε ρυάκια και άλλες περιοχές με
αυξημένη υγρασία και βλάστηση. Σε δάση κέδρου, λιβάδια συνήθως κοντά
σε νερό όπου υπάρχει και περισσότερη υγρασία.
Συναντάται σε περιοχές από το ύψος της θάλασσας μέχρι και υψόμετρο 2500 μ.
Στα Τουρκικά παράλια, στα νησιά του Αιγαίου (Λέσβο, Οινούσσες, Χίο, Πάτμο,
Κω, Σάμο, Λέρο, Κάλυμνο, Καλόλιμνο, Λειψούς, Σύμη αλλά και στον Έβρο και τη
Σαμοθράκη. Συχνά συναντώνται άτομα στους πρόποδες λόφων και σε πλαγιές με
ελαιώνες προσανατολισμένες προς τη θάλασσα.
Διατροφή
Δείγματα από το περιεχόμενο του εντέρου της Οθωμανικής οχιάς ή παρατηρήσεις
του είδους στη φύση δεν είναι διαθέσιμα. Δευτερεύουσες πηγές αναφέρουν
πουλιά, μικρά θηλαστικά και τρωκτικά. Τα νεαρά άτομα του είδους τρέφονται με
έντομα και σαύρες.
Στην αιχμαλωσία συνηθίζουν και τρέφονται εύκολα με ποντίκια. Στα Ελληνικά
νησιά το καλοκαίρι η Οθωμανική οχιά τρέφεται το βράδυ και ψάχνει για μικρά
πουλιά. Στα τέλη άνοιξης με αρχές καλοκαιριού όταν τα πουλιά και θηλαστικά
έχουν γεννήσει τα μικρά τους, η Οθωμανική οχιά αναζητά και κάνει επιδρομές
στις φωλιές με τα μικρά.
Συμπεριφορά
Στις θερμές περιοχές που απαντάται το είδος, την άνοιξη δραστηριοποιείται
περισσότερο το σούρουπο και την αυγή, ενώ κατά τις περιόδους με αυξημένη
θερμοκρασία, στο μέσο του καλοκαιριού δραστηριοποιείται μόνο κατά τη
διάρκεια της νύχτας. Τη δροσερή περίοδο του φθινοπώρου και σε μεγαλύτερο
υψόμετρο δραστηριοποιείται κατά τη διάρκεια της ημέρας για να μπορέσει να
λιαστεί στις θερμές ακτίνες του ήλιου.
Κινείται γενικά νωχελικά με αργές κινήσεις αλλά εάν ενοχληθεί
μπορεί να κινηθεί γρήγορα και εάν δεν έχει διέξοδο διαφυγής ακόμα και να
δαγκώσει αστραπιαία. Οι Οθωμανικές οχιές περνούν τον περισσότερο χρόνο τους
στο έδαφος ανάμεσα σε πέτρες ή σε πέτρινους σωρούς. Είναι ικανές να
σκαρφαλώσουν σε θάμνους και μικρά δέντρα και μπορούν να εμφανιστούν να
λιάζονται σε χαμηλά κλαδιά.
Δάγκωμα και Δηλητήριο
Όλα τα σωληνόγλυφα φίδια θεωρούνται επικίνδυνα, αλλά η τοξικότητα του
δηλητηρίου και η κρισιμότητα της κατάστασης προσδιορίζουν και μια
σειρά από άλλους παράγοντες όπως:
-
ποσότητα δηλητηρίου στον οργανισμό: σε κάθε δάγκωμα η ποσότητα δηλητηρίου που εγχέεται δεν είναι πάντα η ίδια και αυτό ποικίλει ανάλογα με τη διάθεση του φιδιού, με το πότε είχε ξανα-δαγκώσει και πόσο δηλητήριο είχε εγχυθεί
-
σημείο δαγκώματος: το σημείο δαγκώματος παίζει και αυτό ρόλο, καθότι όσο πιο κοντά στην καρδιά είναι τόσο πιο επικίνδυνο είναι
-
αντίδραση του ατόμου που δαγκώθηκε: εάν παραμείνουμε ψύχραιμοι και δεν κινούμαστε μειώνεται η ταχυκαρδία και το δηλητήριο απορροφάται πιο αργά από τον οργανισμό
Τοξικότητα: το δηλητήριο είναι πιθανόν επικίνδυνο για τους ανθρώπους
Μετάφραση-Προσαρμογή: webm...@reptilesalonica.com
Φωτογραφίες:
Konrad
Mebert,
W. Simlinger
Πηγές
Adler K., Agimi U., Al-Sadoon, Anderson SC, Andrén
C., Arnold EN, Barker DG., Baron JP., Bettex F., Billing H., Böhme W., Boshansky
A., Boulenger G., Bruno S., Burton JA., Buttler J., Cattaneo A., Clark R.,
Δημητρόπουλος Α.,
Gubensek F.,
Gulden
J., Hellmich W., Herrmann H-W.,
Höggren M., Holzberger
H., Jager U.,
Joger U., Kramer E.,
Lebez
D., Leviton A., Ludwig D.,
Luiselli L.,
Mallow
D., Melichercik J., Minton S., Murphy JB., Nilson G.,
Pishchelev V., Prestt I.,
Sket D.
« Τα δηλητηριώδη φίδια της Ελλάδας
