[The diamond-back snake]
Κείμενο και Εκόνες: Bruce Means
____________________________
Διστακτικό και μοναχικό
Το φίδι που με δάγκωσε, απλώς υπερασπιζόταν τον εαυτό του αφότου έκανα αδέξιες προσπάθειες να κρατήσω το κεφάλι του στην άμμο με ενα λεπτό και κοντό ραβδί - ακατάλληλο γι' αυτή τη δουλειά. Στην πραγματικότητα, ανακάλυψα πως, ο κροταλίας με τη διαμαντένια ράχη είναι ενα μη-επιθετικό ζώο το οποίο συνηθίζει να ξαπλώνει ακίνητο δίχως να κροταλίζει, το οποίο το βοηθά στο καμουφλάζ. Το χρώμα του με τα σχέδια σε σχήμα διαμαντιού, συνδυάζεται απόλυτα με το φώς και τις σκιές των μίσχων ή με τα ξερά φύλλα του φυσικού του βιοτόπου.
Αν και το ρεκόρ για 150 εκ. κροταλία είναι συζητήσιμο, δείγματα με πάνω απο δυο μέτρα έγιναν γνωστά. Είναι κλασσικά αρπακτικό που σκοτώνει τη λεία του βασιζόμενο στην ενέδρα, παραμέντος κρυμμένο και ακίνητο μέχρι να περάσει η λεία απο μπροστά του, φλικάροντας συνεχώς τη γλώσσα του για να το εντοπίσει έγκαιρα. Είδα πολλές φορές κροταλίες κουλουριασμένους κοιτώντας κάποιο δέντρο, περιμένωντας κάποιο σκίουρο να βγεί απο τη φωλιά του, το οποίο δείχνει την αποτελεσματικότητα των αισθήσεών τους. Αφού εγχύσει βιαστικά το δηλητήριό του, ο κροταλίας με τη διαμαντένια ράχη περιμένει για 5 με 30 λεπτά και μετά ακολουθεί τα ίχνη του θηράματός του, χρησιμοποιώντας τη γλώσσα του για να εντοπίζει τη μυρωδιά.
Αερομεταφερόμενη μυρωδιά
Η πιο συναρπαστική ανακάλυψη των μελετών μου, που ακόμα υπολείπεται για περισσότερο εξονυχιστική εξέταση, είναι οτι, τα αρσενικά φίδια κροταλίες με τη διαμαντένια πλάτη, αντιλαμβάνονται τα αερομεταφερόμενα μόρια μυρωδιάς (pheromones), τα εκπεμπόμενα απο τη θηλυκιά κατά την περίοδο αναπαραγωγής. Απο παλιά γνωρίζουμε οτι τα φίδια ανιχνεύουν τις φερομόνες στο δέρμα τους και στο έδαφος, αλλά η αερομεταφερόμενη χημική επικοινωνία δεν έχει αποδειχτεί οτι ισχύει στα ερπετά. Η απόδειξη είναι η ακόλουθη. Τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, όταν τα θηλυκά κινούνται ελάχιστα στην περιοχή τους, ίσως βρώ κάποιο αρσενικό, κατά τις πρώτες πρωινές ώρες, κουλουριασμένο δίπλα σε ενα ώριμο θηλυκό και το απόγευμα, το ίδιο αρσενικό είναι κουλουριασμένο δίπλα σε άλλο ώριμο θηλυκό, κάπου χίλια μέτρα μακριά. Ένα αρσενικό μετακινήθηκε για πάνω απο ενα χιλιόμετρο τη μέρα ακολουθώντας μια θηλυκιά, ενώ την επόμενη μέρα, βρέθηκε και πάλι κουλουριασμένο με την πρώτη θηλυκιά.
Τσεκάροντας τις φερομόνες
Τοποθέτησα σεξουαλικώς ώριμα θηλυκά μέσα σε πλεκτά καλάθια στην περιοχή μελέτης μου και βρήκα πως κάποια απο τα αρσενικά μου, μετακινήθικαν για εκατοντάδες μέτρα μέχρι να φτάσουν 45 μέτρα μακριά απο τις θηλυκές. Εαν η αερομεταφερόμενη μυρωδιά έλκει τα αρσενικά, τους οδηγεί μέχρι κάποιο εγγύς σημείο μακριά απο τις θηλυκές. Αυτό είναι ικανοποιητικό πιστεύω για τα αρσενικά ώστε να εντοπίσουν έπειτα τα ίχνη απο τις φερομόνες των θηλυκών, που θα τα οδηγήσουν στα θηλυκά εκείνα που είναι έτοιμα για ζευγάρωμα.
Όποτε οι άνθρωποι με ρωτούσαν τι βρίσκω στους κροταλίες, έδινα χρηστικές απαντήσεις: το δηλητήριό τους χρησιμοποιήται για να παρασκευαστεί αντίδοτο, για την προστασία απο δαγκώματα φιδιών. Μετά απο 25 χρόνια εντατικών μελετών για τον κροταλία με τη διαμαντένια ράχη των ανατολικών Η.Π.Α., εκτιμώ πλέον το φίδι γι' αυτό που ειναι: ενα μια ιδιαίτερα εξελιγμένη μορφή ζωής, με πολύ περίπλοκη συμπεριφορά. Η ευγενής φύση του κροταλία με τη διαμαντένια ράχη, έχει ουσιαστική αξία. Είναι "καλοί" ακριβώς επειδή "είναι".
"Κροταλισμένος" απο κροταλία
Το χέρι μου μαζεύτηκε σαν να άγγιξα κάποιο καυτό σίδερο. Κοιτώντας κάτω, ενα έντονο κόκκινο στέμμα αίματος, στόλιζε το δεξί μου αντίχειρα και τα χέρια μου άρχισαν να τσούζουν. Είμαι ολομόναχος στην ύπαιθρο. Δε μπορώ να πιστέψω οτι υπέβαλα τον εαυτό μου σε αυτό τον κίνδυνο. Απο όλους τους ανθρώπους θα έπρεπε να γνώριζα καλύτερα. Η κατάστασή μου αυτή τη στιγμή είναι σοβαρή. Την τελευταία φορά που δαγκώθηκα, τα πόδια μου είχαν καταρρεύσει σε τέσσερα λεπτά. Χωρίς κάποια άλλη βοήθεια, χρειάζεται να περπατήσω μέχρι το καγιάκ, να κάνω κουπί μέχρι πέρα απο τον κόλπο και έπειτα να οδηγήσω. Αισθάνομαι πανικοβλημένος γιατί ξέρω πως χρειάζεται να πάω ενάντια σε όλες τις ιατρικές συστάσεις και να εξασκήσω τον εαυτό μου σθεναρά ώστε να αντέξω. Εαν δε φύγω απο αυτό το νησί, θα μπορούσα να μείνω εδω ξεχασμένος για μέρες πριν εμφανιστεί κάποιος άνθρωπος, πολύ αφότου θα έχω πεθάνει.
Δεν τρέχω, αλλά κινούμαι με το σκοπό να φτάσω έγκαιρα. Το περπάτημα 10 λεπτών προς το καγιάκ φαίνεται σαν αιωνιότητα. Τα πόδια μου είναι τώρα πολύ τρεμάμενα. Τα χέρια μου, το πρόσωπό μου, το στόμα μου και τα μηνίγγιά μου τσούζουν και είναι μουδιασμένα επίσης. Με μεγάλη προσπάθεια, σέρνω το καγιάκ στο νερό. Τα πόδια μου τρέμουν. Αρχίζω να κωπηλατώ στον αέρα. Το μούδιασμα στα χέρια μου, στα μπράτσα και στα πόδια αυξάνει και οι ρίζες των δοντιών μου και της γλώσσας με φαγουρίζουν. Ευτυχώς, δεν υπάρχει μέθη ούτε απώλεια διανοητικής οξύτητας και η αναπνοή μου δεν επηρεάζεται. Παλεύω σκληρά για να καταστείλω τον πανικό. Εικοσιένα λεπτά μετά το δάγκωμα, η πλώρη του καγιάκ μου χτυπάει στην ακτή. Αλλά, όταν επιχειρώ να βγώ απο τη βάρκα, τα πόδια μου τρέμουν ανεξέλεγκτα. Κυλώ το καγιάκ στα δεξιά μου και πέφτω λοξά στο νερό. Σέρνομαι στη στεγνή παραλία προσπαθώντας να σταθώ όρθιος. Μπορώ να φτάσω στο αυτοκίνητο 25 μέτρα ανηφορικά στην παραλία; Θα είμαι σε θέση να οδηγήσω; Παλεύω να ξεφύγω απο οράματα του σώματός μου να κείτεται νεκρό στην καυτή άμμο. Αυτή είναι η μέγιστη σωματική άσκηση που μου έχει συμβεί. Σφίγγω τα σαγόνια μου και θυμάμαι τον προορισμό μου. Τα καταφέρνω και τραβάω τον εαυτό μου στη θέση του οδηγού. Τα πόδια μου είναι άχρηστα, αλλά τα μπράτσα μου είναι αρκετά λειτουργικά, αν και μουδιασμένα. Με τα χέρια μου, τοποθετώ τα πόδια μου σπρώχνοντάς τα ώσπου να φτάσουν στο συμπλέκτη.
Μόλις τα καταφέρνω, πέφτω αδέξια απο τη θέση του οδηγού επάνω στο πεζοδρόμιο. Δε μπορώ να συρθώ, αλλά ανακαλύπτω πως κυλιστώ μέχρι το γραφείο. Τελικά καταλαβαίνω πως θα επιζήσω, ακούγωντας χαιρετισμούς ανθρώπων που θέλουν να με βοηθήσουν. Για την αποθεραπεία μου απαιτούνται 26 μονάδες αντίδοτου και δυο επισκέψεις στα επείγοντα περιστατικά για 9 μέρες.
Πηγή: Wildlife magazine, February 2000 - This charming snake
Μετάφραση: webmaster@reptilesalonica.com
[Articles]
