Τα φίδια είναι ζώα ενστίκτου και συνηθειών. Οπωσδήποτε, σε καμία περίπτωση τα φίδια δεν είναι σκυλάκια. Ένα φίδι που δεν έχει συνηθίσει σχεδόν καθόλου στο χειρισμό και εάν συντείνουν και άλλοι παράγοντες, μπορεί κάτω από κάποιες προϋποθέσεις να δαγκώσει. Τα περισσότερα φίδια ωστόσο, προέρχονται από εκτροφεία και έχουν χαθεί από καιρού αυτά τα αταβιστικά ένστικτα, οπότε εύκολα συνηθίζουν στο χειρισμό και μπορούμε να τα κρατάμε επάνω μας ακριβώς όπως θα κάναμε και με οποιοδήποτε άλλο κατοικίδιο ζώο. Σχεδόν όλα τα μωρά φίδια όμως εκδηλώνουν αμυντική συμπεριφορά, κάτι που σύντομα εξαφανίζεται μετά τις πρώτες φορές χειρισμού. Δεν είναι απαραίτητο να χειριζόμαστε κάθε φίδι που έχουμε στην κατοχή μας. Αν όμως έχουμε σκοπό να βγάζουμε τακτικά το φίδι εκτός τεράριουμ, θα είναι πολύ πιο εύκολο για το φίδι αλλά και πιο ασφαλές για εμάς, εάν από μικρό το μάθουμε στο χειρισμό. Όλα τα φίδια -και εάν πρόκειται να τα χειριζόμαστε- μπορούμε να τα πιάνουμε από λίγο κάποιες μέρες στην εβδομάδα ώστε να συνηθίσουν σιγά-σιγά στην παρουσία μας και να μην αντιδρούν φοβισμένα ή νευρικά. Εάν δεν είχαμε προηγουμένως εμπειρία από άλλα φίδια, ενδείκνυται να ξεκινήσουμε από κάποιο εύκολο στο χειρισμό φίδι όπως είναι το corn snake, king snake, milk snake και μάλιστα μωρό (25-40 εκ.). Αυτά τα φίδια όταν μεγαλώσουν -σε 3-5 χρόνια δηλαδή- θα έχουν τελικό μήκος 90-110 εκ.
Μόλις φτάσει το φίδι στο καινούργιο του σπίτι δεν θα το πιάσουμε αμέσως όσο και αν το θέλουμε. Είναι σημαντικό να αφήσουμε τουλάχιστον μια εβδομάδα το φίδι ήσυχο, να εγκλιματιστεί στο καινούργιο του περιβάλλον (εσωτερικό και εξωτερικό). Κατά αυτή την περίοδο δεν ασχολούμαστε καθόλου μαζί του πέρα από το να ελέγχουμε αν έχει καθαρό νερό. Μετά το πέρας του εγκλιματισμού, το πρώτο που κάνουμε πριν πιάσουμε το φίδι, είναι να του προσφέρουμε τροφή. Για περισσότερα πάνω σε αυτό, ανατρέξτε στην ενότητα διατροφή φιδιών. Αφού φάει, το αφήνουμε και πάλι για μια-δυο μέρες χωρίς να το πιάνουμε για να χωνέψει. Αμέσως μετά μπορούμε να αρχίσουμε να το πιάνουμε σιγά-σιγά για να μας μαθαίνει. Τις πρώτες φορές ενδέχεται να προσπαθήσει να δαγκώσει αλλά μην τρομάζετε, ακόμα και να δαγκώσει, είναι πολύ μικρό και το πολύ να σας μείνουν δυο-τρείς γρατζουνιές. Το καλύτερο είναι να πλησιάζουμε το φίδι με ανοιχτή την παλάμη μας και να το πιάνουμε αργά και σταθερά. ΟΧΙ απότομες κινήσεις, σκοπός μας δεν είναι να τρομάξουμε το φίδι αλλά να το εξημερώσουμε. Εναλλακτικά, μπορούμε να βγάλουμε το φίδι από το τεράριουμ με τη βοήθεια ενός ειδικού άγκιστρου (hook). φωτ. 1
|
|
|
Αφού το πάρουμε στα χέρια μας, το κρατάμε στη χούφτα μας μέχρι να σταματήσει
να χτυπιέται πέρα-δώθε. Είναι σημαντικό αυτό, ώστε
να μην νομίζει ότι όποτε το κρατάμε στα χέρια μας και αρχίζει να χτυπιέται
στα χέρια μας ότι θα το αφήνουμε αμέσως. Σύντομα θα συνηθίσει και θα πάψει
να τρομάζει όταν το κρατάμε στα χέρια μας. Να σημειώσω σε αυτό το σημείο,
πως κάποια νεαρά φιδάκια (κυρίως milk snake, king snake,
αλλά και corn snake, μπορεί
να αδειάσουν το περιεχόμενο του εντέρου τους.
Αυτό δεν είναι παρά
ένας μηχανισμός άμυνας.
Σύντομα και αφού χειριζόμαστε τακτικά
το φίδι, θα συνηθίσει στην
παρουσία
μας, θα ηρεμήσει και θα
σταματήσει να το
κάνει αυτό.
Ο χειρισμός δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 10-15 λεπτά. Ενώ για να παραμείνουν
ήρεμα και εξοικειωμένα με την παρουσία μας, το ελάχιστο είναι 10-15 λεπτά
ανά χειρισμό για 2 με 3 φορές την εβδομάδα.
Χειρισμός μεγαλύτερων φιδιών
Για τα μεγαλύτερα φίδια τα οποία δεν έχουν συνηθίσει στο χειρισμό,
εφαρμόζουμε ό,τι και στα παραπάνω. Απλά, λόγω
μεγέθους είμαστε πιο προσεκτικοί. Εάν το φίδι είναι ελαφρώς νευρικό, το
βγάζουμε από το τεράριουμ με ήρεμες και αργές κινήσεις και το κρατάμε στα
χέρια μας αποφεύγοντας το κεφάλι του. Συνεχίζουμε έτσι με ήρεμες κινήσεις
εναλλάσσοντας το φίδι στα χέρια μας και σύντομα θα ηρεμήσει.
Σε περίπτωση που το φίδι μας δαγκώσει, προσπαθούμε να μην τραβήξουμε απότομα
το μέλος που δαγκώθηκε διότι αυτό ενδέχεται να προκαλέσει τραυματισμό στο
φίδι. Εάν παράλληλα το φίδι περισφιχτεί γύρω από το μέλος, τότε με το άλλο
μας χέρι αρχίζουμε να ξεαγκιστρώνουμε ξεκινώντας
πάντα από την ουρά. Εάν το στόμα
του παραμένει επάνω στο σημείο που δάγκωσε, βάζουμε το στόμα του φιδιού κάτω
από κρύο νερό ή βάζουμε οινόπνευμα σε βαμβάκι και το ακουμπάμε μπροστά στη
μύτη του φιδιού.
Στη συνέχεια, τοποθετούμε το φίδι πίσω στο τεράριουμ αφού βεβαιωθούμε ότι
δεν έχει κάποιο πρόβλημα στο εσωτερικό του στόματος.
Καθαρίζουμε με betadin, το σημείο που έγινε το
δάγκωμα και αν χρειαστεί βάζουμε αυτοκόλλητο επίδεσμο.
Τα μεγάλα ή γιγαντιαία φίδια καθώς ενηλικιώνονται αλλάζει και η συμπεριφορά και αυτοπεποίθησή τους. Όσο είναι νεαρά μπορεί να είναι αρκετά ήρεμα αλλά όσο μεγαλώνουν και λόγω ότι πλέον έχουν να παλέψουν με μεγαλύτερα θηράματα για να τραφούν, αλλάζει και η συμπεριφορά τους. Για χειρισμό φιδιών μεγαλύτερων από 2,5 μέτρα χρειάζεται πάντοτε άλλο ένα άτομο να μας βοηθά. Ενώ ανά 1,5 μέτρο φιδιού προσθέτουμε άλλο ένα άτομο. Δηλαδή εάν το φίδι είναι 4 μέτρα θα χρειαστούμε 3 άτομα στο χειρισμό του. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα πιο έμπειρα άτομα είναι κοντά στο κεφάλι. Για παράδειγμα, αν τρία άτομα χειρίζονται ένα φίδι, ο πιο έμπειρος χειριστής κρατά το φίδι στην περιοχή του κεφαλιού και ο λιγότερο έμπειρος από τους τρεις κρατά το φίδι στην περιοχή της ουράς. Φίδια από 4 μέτρα και πάνω μπορούν να γίνουν: ο Αφρικανικός πύθωνας (African rock python, Python sebae), το πράσινο ανακόντα (Green Anaconda, Eunectes murinus), Δικτυωτός πύθωνας (Reticulated python, Python reticulatus) και με πολύ καλή διατροφή ο πύθωνας της Μπούρμας (Burmese python, Python molurus bivittatus), ο κοκκινόουρος βόας (Boa constrictor constrictor, όχι ο Boa c. imperator) κ.α.
Να χειριζόμαστε ή να μην χειριζόμαστε τα φίδια;
Σε αυτό το ερώτημα δεν υπάρχει μια συγκεκριμένη απάντηση.
Τα περισσότερα ερπετά γενικά στρεσάρονται όταν τα χειριζόμαστε. Παρ'
όλα αυτά, όταν ένα φίδι το έχουμε από μικρό και ανά τακτά χρονικά διαστήματα
(τουλάχιστον μια-δυο φορές την εβδομάδα) το χειριζόμαστε, τότε αυτό το φίδι
θα συνηθίσει στην παρουσία μας και δεν θα φοβάται ούτε και θα στρεσάρεται.
Εάν γενικά μας αρέσει η ιδέα να χειριζόμαστε το φίδι μας και αμελήσουμε για
μεγάλο διάστημα το χειρισμό του, έπειτα όταν πρόκειται να ανοίξουμε το
τεράριουμ για να το βγάλουμε και να το χειριστούμε, ενδέχεται να μην είναι
πολύ φιλικό απέναντί μας και να προσπαθήσει ν α επιτεθεί ή ακόμα και να
δαγκώσει. Ο λόγος είναι ότι αφενός δεν χειριζόμασταν το φίδι για αρκετό
χρονικό διάστημα και το φίδι ξεσυνήθισε και αφετέρου, είχε μάθει ότι όταν
άνοιγε το τεράριουμ, επρόκειτο να φάει, οπότε συνδύασε το άνοιγμα του
τεράριουμ με την ώρα για τροφή.
Σε αυτό το σημείο να αναφέρω ότι άλλος ένας σημαντικός παράγοντας για τον
ασφαλή χειρισμό του φιδιού, είναι να τρέφεται καλά. Είναι σημαντικό να
ενημερωθούμε για τις διατροφικές συνήθειες και ανάγκες του είδους του φιδιού
που μας ενδιαφέρει πριν το αποκτήσουμε. Με λύπη ακούω από πολλούς που
επικοινωνούν μαζί μου, να παραπληροφορούνται σε πολλούς τομείς όσον αφορά
στη σίτιση, φροντίδα και στέγαση του φιδιού που τους ενδιαφέρει. Επι
παραδέιγματι, κάποιος μου είπε ότι στο pet shop
που αγόρασε το φίδι (συγκεκριμένα νεαρό Boa c.
imperator), του είπανε να του προσφέρει τροφή κάθε 15 μέρες. Αυτό
το φίδι και μάλιστα πάνω στην ανάπτυξή του, χρειάζεται ικανοποιητικού
μεγέθους τροφή, ανάλογα με το μέγεθός του τουλάχιστον κάθε εβδομάδα.
Εάν λοιπόν δεν έχουμε χειριστεί το φίδι για πολύ καιρό
και δείχνει επιθετικότητα παρόλο που δεν πεινάει, τότε μπορούμε να
βγάλουμε με ασφάλεια το φίδι από το τεράριουμ με τη βοήθεια ενός άγκιστρου (hook).
Τοποθετούμε τον γάντζο του hook στο πρώτο τρίτο
του σώματος του φιδιού και το ανασηκώνουμε απαλά. Εάν το φίδι προσπαθεί να
ξεσκιρτήσει για να φύγει, κρατάμε το πίσω μέρος του σώματός του για να το συγκρατήσουμε πάνω στο hook. (φωτ.
2)
φωτ. 2
Κρατώντας το φίδι στο hook και με το άλλο χέρι μας να συγκρατεί το φίδι ώστε να μην πέσει, αποφεύγουμε το κεφάλι. Κρατάμε το φίδι σταθερά. Σε καμία περίπτωση δεν κρατάμε το φίδι από την ουρά ούτε από το κεφάλι. Εκτός του ότι δεν αρέσει στα φίδια, μπορεί να προκληθεί βλάβη στους σπονδύλους, καθ' ότι σε αυτά τα σημεία οι σπόνδυλοι είναι πολύ λεπτοί και μπορεί να αποκολληθούν εύκολα. Κρατώντας το φίδι σταθερά, το αφήνουμε να περιφέρεται και να κάνει βόλτες στο hook, μετά από λίγη ώρα μπορούμε να φέρουμε το χέρι μας που κρατάει το πίσω μέρος του σώματος πιο μπροστά στο σώμα του φιδιού και σιγά-σιγά να το αφήνουμε να τυλίγεται στα χέρια μας, κρατώντας πάντα στο hook την περιοχή του κεφαλιού. Σε λίγη ώρα το φίδι θα συνηθίσει στον χειρισμό και θα μπορέσουμε μα αφήσουμε το hook και να το έχουμε στα χέρια μας.
Να υπενθυμίσω και πάλι πως δεν χειριζόμαστε το φίδι μια-δυο μέρες αφότου φάει. Είναι σημαντικό να το αφήσουμε ήσυχο στην ζεστή πλευρά του τεράριουμ για να χωνέψει το γεύμα του.
Συζητήστε σχετικά με τα φίδια και τον χειρισμό τους, στα forums της Ελληνικής Πύλης για τα Ερπετά
Χειρισμός των Φιδιών- Εισαγωγή » Χειρισμός μεγαλύτερων φιδιών » Να χειριζόμαστε ή να μην χειριζόμαστε τα φίδια;
