Οι αρσενικές ιβηρικές σαύρες των βράχων μπορούν να
μυρίσουν εάν οι ανταγωνιστές είναι
πιο κυρίαρχοι. Η ικανότητα αυτή πιθανώς βοηθά τις σαύρες να ξέρουν πότε να
επιλέξουν τον κατάλληλο αντίπαλο και πότε να φύγουν μακριά
Από τον Sean Markey για
National Geographic News
21 Φεβρουαρίου 2007
Μερικοί άνθρωποι καταλαβαίνουν πότε πρόκειται να γίνει ένας καλός καυγάς. Σύμφωνα όμως με μία νέα έρευνα, κάποιες σαύρες μπορούν να διακρίνουν και έναν “κακό” καυγά καθώς μπορούν να γνωρίζουν εάν θα αντισταθούν ή θα το βάλουν στα πόδια.
Οι αρσενικές σαύρες των βράχων που ζουν στην Ιβηρική χερσόνησο, εκκρίνουν μία έντονη μυρωδιά χοληστερόλης μέσω αδένων στην περιοχή των μηρών. Σύμφωνα με δηλώσεις επιστημόνων στην διαδικτυακή έκδοση του περιοδικού Biology Letters, τον τελευταίο μήνα, η μυρωδιά αυτή δίνει πληροφορίες για τις δυνατότητες του ζώου στις “μονομαχίες” καθώς και για τη θέση του στην κοινότητα.
Όσο μεγαλύτερο και κυρίαρχο είναι το ζώο, τόση περισσότερη χοληστερόλη εκκρίνει.
Μονομαχίες
Μετά από τη παρατήρηση κάποιων “μονομαχιών” ανάμεσα σε σαύρες , οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι τα αρσενικά οσμίζονται αυτά τα σήματα προκειμένου να υπολογίσουν το μέγεθος του υποψηφίου αντιπάλου.
Στους καυγάδες πήραν μέρος ζευγάρια με αρσενικά ίδιου μεγέθους αλλά με διαφορετική οσμή. Οι επιστήμονες επάλειψαν με επιπλέον χοληστερόλη τον ένα διαγωνιζόμενο πριν τον αγώνα. Μετά από μια -δυο “μυρουδιές” συνήθως ο αντίπαλος το έβαζε στα πόδια.
Οι επιστήμονες λένε ότι το έναυσμα αυτό από την οσμή, έχει τον ίδιο ρόλο με τα οπτικά σήματα που χρησιμοποιούν άλλα ζώα, όπως είναι το μέγεθος των κεράτων σε αρσενικά ελάφια και άλκες ή τα πολύχρωμα φτερά στο στήθος κάποιων πουλιών.
Η αγάπη “πονάει”
Δεν προκαλεί εντύπωση ότι το κίνητρο των καυγάδων ανάμεσα στις σαύρες, είναι ο έρωτας ή ό,τι παρόμοιο μπορούν να αισθάνονται τα ερπετά.
Με την ελπίδα να προσελκύσουν ένα ταίρι, οι αρσενικές ιβηρικές σαύρες των βράχων μονομαχούν με άλλα αρσενικά για να εδραιώσουν την κυριαρχία τους.
Όπως όμως συνηθίζουμε να λέμε: “Η αγάπη πονάει”.
Το λιγότερο που μπορεί να συμβεί στα αρσενικά είναι να χάσουν χρόνο και ενέργεια. Ο Jose Martin, βιολόγος στο Εθνικό Μουσείο Φυσικών Επιστημών της Μαδρίτης που συνυπογράφει την έρευνα, επισημαίνει πως από τους καυγάδες μπορούν να προκληθούν σοβαροί τραυματισμοί και ακόμα χειρότερα.
Με το να γνωρίζουν εκ των προτέρων το αποτέλεσμα της μονομαχίας, μεγάλες και μικρές σαύρες γλιτώνουν από έναν αληθινό καυγά. Βέβαια όταν πρόκειται για ισοδύναμες σαύρες, τότε δεν υπάρχει κανένα απολύτως πρόβλημα.
Έρευνες αποδεικνύουν πως η οσμή εμπλέκεται στους καυγάδες και άλλων ζώων όπως κατσαρίδες, αστακοί, καραβίδες, σαλαμάνδρες, ποντίκια και κουνέλια.
Ο Martin όμως υποστηρίζει πως αυτή η συμπεριφορά αποτελεί την εξαίρεση και όχι τον κανόνα. “Οι επιστήμονες συχνά ερευνούν την εικόνα και παραβλέπουν τη σημασία των χημικών συνθημάτων”, προσθέτει ο Martin.
Όπως απάντησε μέσω email, “οι άνθρωποι δε γνωρίζουν τη σημασία της οσμής ακόμα και για της δικές τους κοινωνικές σχέσεις”.
“Πιστεύω πως οι νέες ανακαλύψεις σχετικά με την << διαισθητική δίοδο>>, θα μπορέσουν να μας δώσουν μία πλουσιότερη και ευρύτερη εικόνα για την εξέλιξη των κοινωνικών σινιάλων και της κοινωνικής συμπεριφοράς”.
Πηγή: news.nationalgeographic. com
Μετάφραση:
Στέφανος Μπαλαμπάνης
