t

Νέοι Ερπετόφιλοι
[Συμβουλές προς νέους ερπετόφιλους γύρω από τη σωστή φροντίδα των ερπετών]

ανανεώθηκε: 19 Ιανουαρίου 2009

 

Αγορά ενός ερπετού
Η αγορά και κατοχή ενός ερπετού είναι μια πολύ σοβαρή υπόθεση. Τα ερπετά, εδώ και κάποια χρόνια έχουν γίνει της μόδας. Ιδιαίτερα όσον αφορά τις σαύρες ιγκουάνα, πολλοί άνθρωποι τις αγοράζουν είτε επειδή τις είδαν σε φίλους τους, είτε επειδή απλά πολλοί άλλοι έχουν αγοράσει ιγκουάνα και τελικά η κατοχή των ερπετών φτάνει στο σημείο να γίνετε μόδα πριν όμως ο ενδιαφερόμενος μάθει τις εξειδικευμένες πληροφορίες γύρω από τη σωστή φροντίδα τους, πολλές φορές ούτε καν τις βασικές πληροφορίες. Εάν αποφασίσετε ότι θέλετε να έχετε κάποιο ερπετό στο σπίτι σας, φροντίστε να μάθετε τα πάντα όσων αφορά στη φροντίδα του συγκεκριμένου είδους ερπετού πριν το αποκτήσετε. Τα ερπετά που θα βρείτε στα καταστήματα πώλησης κατοικιδίων ζώων, είναι εξωτικά ζώα. Τα περισσότερα από αυτά έχουν ανάγκη από ήπιες θερμοκρασίες και αυξημένη υγρασία. Αν σκοπεύετε να πάρετε κάποια σαύρα, φροντίστε να μάθετε γύρω από τις συνήθειες και τη συμπεριφορά της σαύρας. Είναι νυχτόβια σαύρα, είναι ημερόβια σαύρα, αν είναι ημερόβια σαύρα, θα πρέπει να προμηθευτείτε και λάμπα UVB ειδική για ερπετά, η οποία εκπέμπει υπεριώδη ακτινοβολία και βοηθά το ζώο να μεταβολίζει την τροφή του σε ασβέστιο.
Έχετε υπόψη σας ότι η συμβίωση μ' ένα ερπετό είναι μακρόχρονη υπόθεση. Τα περισσότερα ερπετά ζούνε παραπάνω από 20 χρόνια. Αν το ζώο πρόκειται να γίνει πάνω από 2 μέτρα όταν ενηλικιωθεί, θα χρειαστεί μεγάλο χώρο. Θα είστε σε θέση να του τον παρέχετε όταν φτάσει το τελικό του μέγεθος; (δηλ. σε 2 με 3 χρόνια) Ένας γενικός κανόνας αναλογίας τεράριουμ ερπετού, είναι, το μήκος του τεράριουμ να είναι ίσο με τα 2/3 του μήκους του ερπετού και το πλάτος του τεράριουμ ίσο με το 1/2 του μήκους του ερπετού. Αυτό ας πούμε είναι αρκετά άνετο για το ερπετό, ενώ ελάχιστα μικρότερα μεγέθη μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Τα ερπετά είναι ζώα που δεν δραστηριοποιούνται πολύ όπως τα θηλαστικά, τρωκτικά ή πουλιά, συνεπώς και οι ανάγκες τους είναι διαφορετικές. Εάν θέλουμε ένα ζώο στο σπίτι μας στεγαζόμενο μέσα σε κλουβί, τα ερπετά (σε αντίθεση με θηλαστικά, τρωκτικά και πουλιά) είναι τα κατάλληλα ζώα γι' αυτή την περίπτωση.
     Όταν πρόκειται να αγοράσετε κάποιο ερπετό, πρέπει να προσέξετε τι θα διαλέξετε. Αρχικά, εντοπίστε το πιο δραστήριο ανάμεσα στ’ άλλα. Προσέξτε να μην έχει νυσταγμένα μάτια και ρουθούνια με καταρροή. Να είναι αρτιμελές και να μην είναι αδύνατο. Αφού πληροί όλα τα παραπάνω, πάρτε το στα χέρια σας για να το εξετάσετε καλύτερα. Η φυσιολογική αντίδραση είναι να θέλει να φύγει μακριά σας. Αν πρόκειται για φίδι, θα πρέπει να τυλιχτεί σφιχτά στα χέρια σας. Αν το ερπετό αφήνεται και “κρεμάει” στα χέρια σας, τότε αυτό το ζώο είναι άρρωστο. Σ’ αυτό το σημείο θα σας επιστήσω την προσοχή σε κάτι πολύ σημαντικό που κάνουν πολλοί νέοι ερπετόφιλοι.
ΜΗΝ πάρετε κάποιο ερπετό από οίκτο προς την κατάστασή του. Αυτό θα ήθελαν αυτοί που πρόκειται να σας το πουλήσουν και ίσως μάλιστα να σας οδηγήσουν ακόμα και συνειδητά προς μια τέτοια κατεύθυνση, αλλά εσείς μη πέσετε σε τέτοια παγίδα. Το ερπετό που δεν πληροί έναν ή περισσότερους από τους παραπάνω όρους, έχει περάσει δύσκολες καταστάσεις, κακομεταχειρίστηκε και το σίγουρο είναι ότι σύντομα θα συναντήσει τον δημιουργό. Αν θέλετε να δώσετε τα χρήματά σας για να προσπαθήσετε να το σώσετε από βέβαιο θάνατο, είναι δική σας επιλογή.

Έχετε πάντως υπόψη πώς είναι ελάχιστοι οι πωλητές που γνωρίζουν σε βάθος τις ανάγκες ενός ερπετού και ακόμη περισσότεροι αυτοί που αγνοούν βασικές πληροφορίες για τη σωστή διαβίωσή τους υπό αιχμαλωσία, οπότε και οι πληροφορίες που δίνουν είναι στην καλύτερη περίπτωση ημιτελείς. Φροντίστε πριν αποκτήσετε το ερπετό που σας ενδιαφέρει να ενημερωθείτε διαβάζοντας κάποια αξιόλογα βιβλία για το συγκεκριμένο είδος και ανταλλάσοντας γνώμες και απόψεις σε διαδικτυακές κοινότητες που είναι εξειδικευμένες στη φροντίδα των ερπετών ως κατοικίδια ζώα.

Περίοδος προσαρμογής και καραντίνα
   Αρχικά και κυρίως εάν έχετε και άλλα ερπετά στο σπίτι σας, θα πρέπει να αφήσετε το νέο ερπετό σε κάποιο άλλο δωμάτιο σε κατάσταση καραντίνας για μια περίοδο που μπορεί να κυμαίνεται από 10 μέρες μέχρι και 30 μέρες αναλόγως της κατάστασης του ερπετού. Αυτή είναι μια κρίσιμη περίοδος κατά την οποία μπορείτε να παρατηρείτε οπτικά το ερπετό σας για τυχόν ασυνήθιστη συμπεριφορά. Κατά αυτή την περίοδο είναι πολύ καλή ιδέα να κάνετε προληπτικές αποπαρασιτώσεις τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά. Διαβάστε περισσότερα σχετικά με την καραντίνα. Για τις εσωτερικές αποπαρασιτώσεις (για ενδοπαράσιτα) το καλύτερο θα είναι να επισκεφθείτε κάποιον κτηνίατρο που να ασχολείται και με ερπετά δεδομένου πώς όλοι οι κτηνίατροι δεν έχουν εξειδίκευση στην παθολογία ερπετών. Ο εξειδικευμένος κτηνίατρος γνωρίζει τις δοσολογίες των φαρμάκων οι οποίες πρέπει να είναι ανάλογες του βάρους και της κατάστασης της υγείας του ερπετού. Σχετικά με τις εξωτερικές αποπαρασιτώσεις (για εκτοπαράσιτα) δείτε στο σχετικό link: Ακάρια και τσιμπούρια (mites & ticks).
Το τεράριουμ κατά την περίοδο της καραντίνας είναι χρήσιμο να είναι όσο πιο απλό γίνεται. Ως υπόστρωμα βάλτε κάποιο κομμάτι λευκού χαρτιού κουζίνας, θα βοηθήσει πολύ εύκολα να εντοπιστούν τα όποια εκτοπαράσιτα. Βάλτε ένα δοχείο για νερό και μια κρυψώνα για να καταφεύγει το ερπετό όποτε το χρειάζεται. Επίσης, ρυθμίστε τα επίπεδα θερμοκρασίας και υγρασίας ανάλογα με το είδος ερπετού.

Μετά από τις μέρες προσαρμογής του ερπετού στο νέο του περιβάλλον -περίπου μια εβδομάδα- μπορείτε αν θέλετε να αρχίσετε να χειρίζεστε το ερπετό για να σας συνηθίζει. Κάτι τέτοιο δεν είναι απαραίτητο, αλλά εάν επιθυμείτε να χειρίζεστε μια στις τόσες το ερπετό σας, τότε πρέπει να εξοικειωθεί από μικρό στην παρουσία ανθρώπων.  Τα ερπετά πρέπει να διαβιούν στις απαραίτητες για το είδος τους συνθήκες. Χρειάζονται ικανοποιητική ζέστη και υγρασία, ανάλογα πάντα με το είδος. Πρέπει να τρέφονται σωστά και είναι προτιμότερο να τρέφονται λιγότερο, παρά περισσότερο απ' όσο πρέπει.

Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που φοβούνται τα ερπετά. Μην εκμεταλλεύεστε τη δική σας εξοικείωση με τα ερπετά και τα εκτίθεται σε κοινή θέα και δημόσιους χώρους όπου υπάρχουν πολλοί άνθρωποι. Δυστυχώς ή ευτυχώς, υπάρχουν άνθρωποι που όχι μόνο δεν θα ήθελαν κάποια επαφή με ερπετό αλλά ούτε και με άλλο ζώο.

Χαμαιλέοντας Chamaeleo rudis

!!!Μάθετε πληροφορίες για το ζώο που πρόκειται να αποκτήσετε πριν το αποκτήσετε!!!

Σχετικά με τη στέγαση του ερπετού
 Προτού αγοράσετε το ερπετό, πρέπει από πριν να έχετε έτοιμο το τεράριουμ και αν το έχετε φτιάξει μόνος σας, πρέπει να έχει αεριστεί καλά για 24 ώρες τουλάχιστον, ώστε να απομακρυνθούν τυχόν μυρωδιές που είναι τοξικές και επιβλαβείς για το ζώο σας. Καθαρίστε το τεράριουμ μέσα και έξω με το ειδικό καθαριστικό για ερπετά, ενώ για οικονομία, μπορείτε να φτιάξετε μόνοι σας καθαριστικό τεράριουμ εάν σε 1 λίτρο νερού προσθέσετε μια κουταλιά σούπας απορρυπαντικό πατώματος και μια κουταλιά της σούπας χειρουργικό αφρό betadine ή υγρό σαπούνι dettol. Το υπόστρωμα που θα χρησιμοποιήσετε εξαρτάται από το είδος του ερπετού που θα φιλοξενηθεί στο τεράριουμ. Αν το ερπετό δεν είναι από τροπικές περιοχές και κατ’ επέκταση δεν χρειάζεται υγρασία στο τεράριουμ, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε και εφημερίδα για πιο εύκολο καθάρισμα μιας και είναι απορροφητική και αλλάζει εύκολα και γρήγορα ή να χρησιμοποιήσετε κάποιο υπόστρωμα κατάλληλο για το συγκεκριμένο είδος ερπετού. Αν το ερπετό είναι εδαφιαίο (εδαφόβιο) πρέπει να υπάρχουν δυο κρυψώνες, μια στο ζεστό και μια στο δροσερότερο σημείο του τεράριουμ ώστε το ερπετό να μπορεί κάθε στιγμή να επιλέξει που θέλει να πάει χωρίς να φοβάται μήπως εκτεθεί σε κοινή θέα. Τα ερπετά είναι μοναχικά πλάσματα και δεν επιλέγουν συχνά να εκτίθενται σε ακάλυπτες ανοικτές περιοχές. Οπότε μέσα σε ένα τεράριουμ όπου οι συνθήκες δεν είναι οι κατάλληλες για το είδος του ερπετού, μπορεί τότε εύκολα να προκληθεί στρες στο ερπετό. Εκτός από τις κρυψώνες, μπορείτε να διακοσμήσετε το τεράριουμ του εδαφιαίου ερπετού και με ένα-δυο βραχάκια τα οποία μπορεί να αξιοποιεί ως σημεία λιάσματος. Εάν το ερπετό είναι δενδρόβιο, μέσα στο τεράριουμ πρέπει να υπάρχουν διάφορα χοντρά κλαδιά και φυλλώματα τα οποία είναι το αντίστοιχο των κρυψώνων που χρησιμοποιούνται στα ερπετά με εδαφιαίες συνήθειες. Τα κλαδιά εάν προέρχονται από τη φύση πρέπει να τα πλύνετε και να τα τρίψετε σχολαστικά με ζεστό νερό και σαπούνι πιάτων, πριν τα τοποθετήσετε στο τεράριουμ. Σε κάποια εξειδικευμένα καταστήματα πώλησης ερπετών μπορείτε να βρείτε κλαδιά από Cork tree, τα οποία είναι ιδανικά για δενδρόβια ερπετά. Συνεχίζοντας με τα δενδρόβια ερπετά, να συμπληρώσω πως κάτω από τη θερμαντική λάμπα πρέπει να υπάρχουν κλαδιά σε διαφορετικό ύψος, για να διαλέγει το ερπετό την ιδανική γι’ αυτό θερμοκρασία. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται θερμορύθμιση.
Αν το ερπετό είναι ημερόβιο (δραστηριοποιείται κατά τη διάρκεια της ημέρας) απαιτεί λάμπα φθορισμού που εκπέμπει υπεριώδη ακτινοβολία (UVB) στο φάσμα που είναι ιδανικό για τα ερπετά ώστε να μεταβολίζουν την τροφή τους σε βιταμίνη D3 και το φάσμα αυτό για τις σαύρες από τροπικές περιοχές είναι περίπου στα 310nm και υψηλότερο για σαύρες από περιοχές ερήμου (γενειοφόροι δράκοι). Η λάμπα ακτινών UVB αποδίδει ικανοποιητικά αυτό το φάσμα μέχρι 30εκ. απόσταση, οπότε φροντίστε κάτω από τη λάμπα UVB να υπάρχει ένα μοναδικό οριζόντιο κλαδί με μήκος όσο και η λάμπα, σε απόσταση 28 εκ. τουλάχιστον για τα δενδρόβια ερπετά ή κάποιο χαμηλό βραχάκι στο χαμηλό τεράριουμ, κατάλληλο για τα εδαφιαία ερπετά.

Φροντίστε ώστε το τεράριουμ να αερίζεται ικανοποιητικά, χωρίς όμως να εκτίθεται σε ρεύματα αέρα. Επίσης πρώτιστη σημασία έχει η υγιεινή του τεράριουμ, καθώς βρώμικο υπόστρωμα και τοιχώματα είναι εξαιρετικές πηγές μικροβίων και μικροοργανισμών -ιδιαίτερα σε τεράριουμ που πρέπει να υπάρχει υγρασία. Πρέπει να υπάρχει καθαρό νερό σε κάθε στιγμή, ενώ για τα είδη που τρέφονται από σταγόνες στα φυλλώματα και τοιχώματα (χαμαιλέοντες), φροντίστε να τα ψεκάζετε συχνά ή πάρτε ένα μηχάνημα με ρύθμιση ψεκασμού και βάλτε μέσα νερό κατά προτίμηση φιλτραρισμένο. Το νερό που ψεκάζετε επάνω στα ζώα να είναι χλιαρό. Μέσα στο τεράριουμ πρέπει να υπάρχει θερμόμετρο και υγρόμετρο για τον έλεγχο θερμοκρασίας και υγρασίας. Οι λάμπες θερμότητας και οι θερμαντικές πλάκες πρέπει να βρίσκονται στο μισό μέρος του τεράριουμ έτσι ώστε το ερπετό να διαλέγει την ικανοποιητική γι' αυτό θερμοκρασία και να μπορεί να θερμορυθμίζεται.

Αποφεύγετε να τοποθετείτε άνω του 1 με 2 ερπετά σε κάθε τεράριουμ καθ' ότι τα ερπετά είναι μοναχικά ζώα και δεν έχουν ανάγκη από συντροφιά. Κάποια ερπετά (όπως τα king snakes, milk snakes, water dragons) τρώνε άλλα ερπετά γι' αυτό προσέξτε τι ερπετό θα βάλετε και πού. Αν το ερπετό που πρόκειται να φιλοξενήσετε είναι εντομοφάγο ή σαρκοφάγο (αν τρέφεται δηλαδή με τρωκτικά) το κατάστημα από το οποίο θα αγοράσετε το ερπετό, είναι υπεύθυνο για την επαρκή προμήθεια σε έντομα ή/και κατεψυγμένα τρωκτικά όπως ποντίκια και αρουραίοι που χρησιμοποιούνται ως πλήρης τροφή για τα σαρκοφάγα ερπετά.

 

Σχετικά με το χειρισμό του ερπετού
     Για μια εβδομάδα αφήστε ήσυχο το ερπετό για να συνηθίσει το τεράριουμ και τον περιβάλλοντα χώρο του δωματίου. Αν πρόκειται για σαύρα, αρχίστε σιγά-σιγά να την προσεγγίζετε για να κερδίσετε την εμπιστοσύνη της. Με ήπιο τρόπο όταν πρόκειται να φάει, προσφέρετε του τροφή από τα χέρια σας. Χρειάζεται υπομονή και επιμονή. Μην αρπάζετε τη σαύρα και μην την κρατάτε σφιχτά εάν δεν υπάρχει σοβαρός λόγος (υγείας ή άλλος). Σκοπός σας είναι να κερδίσετε την εμπιστοσύνη της ώστε να συνειδητοποιήσει πως δεν αποτελείτε απειλή. Κάποιες σαύρες όπως η ιγκουάνα εξημερώνονται πιο δύσκολα, άλλες όπως τα leopard gecko ή οι γενειοφόροι δράκοι εξημερώνονται πιο εύκολα. Όταν η σαύρα εξημερωθεί και αφήνει να την χαϊδεύετε, να την πιάνετε και να την βγάζετε εκτός τεράριουμ χωρίς να τρομάζει, θα πρέπει να προσέξετε ώστε να μην την πιάνετε από την ουρά διότι μπορεί να κοπεί. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται αυτοτομία. Εάν έχετε αυλή προσέχετε να μην αφήνετε τη σαύρα χωρίς επίβλεψη διότι μπορεί να κινδυνέψει από κάποια γάτα ή να τρομάξει από κάποιο δυνατό θόρυβο και να τη χάσετε. Για μετακίνηση εκτός σπιτιού με τη σαύρα ελεύθερη μπορείτε να προμηθευτείτε από κάποιο εξειδικευμένο pet shop ένα ειδικό σαμαράκι με οδηγό για σαύρες.
Σχετικά με το χειρισμό του φιδιού μπορείτε να διαβάσετε στην ενότητα: χειρισμός φιδιών.

Επίλογος
     Όλα τα φίδια και όλες οι σαύρες δεν κάνουν για τον αρχάριο κάτοχο ερπετών. Αρχίστε με ένα εύκολο ερπετό και αποκτώντας αργότερα τη σχετική πείρα, μπορείτε να ασχοληθείτε και με πιο απαιτητικά ερπετά. Από σαύρες, τα leopard gecko, οι bearded dragon είναι ήρεμες στο χειρισμό και προβλέψιμες σαύρες και ενδείκνυνται για αρχάριους. Ενώ αν θέλετε φίδι, ενδείκνυνται τα corn snakes, τα king snakes, τα milk snakes, οι βόες και πύθωνες που συνηθίζουν να χώνονται στο χώμα και έχουν μικρό μέγεθος και τα φίδια thamnophis και garter.

Ενδιαφέροντα -από άποψη ιδιοσυγκρασίας- για ερπετόφιλους με κάποια πείρα από πρώτο ερπετό, είναι και οι χαμαιλέοντες και οι δράκοι του νερού.

Οι χαμαιλέοντες πρέπει να στεγάζονται σε τεράριουμ χωρίς τζάμια, καθ' ότι η αντανάκλαση του ειδώλου τους στο τζάμι τους στρεσάρει γιατί νομίζουν ότι υπάρχει κάποιος αντίπαλος στην περιοχή τους. Σε ένα κανονικά θερμαινόμενο δωμάτιο μπορείτε να έχετε τον χαμαιλέοντά σας σε όρθιο κλουβί με αναρριχώμενο φυτό και μια λάμπα σπότ για τις κρύες ώρες της ημέρας. Σημαντικό επίσης είναι να του παρέχετε και λάμπα με ακτινοβολία UVB κατά τη διάρκεια της ημέρας. Οι χαμαιλέοντες είναι λεπτεπίλεπτα ζώα και χρειάζονται λεπτό χειρισμό. Είναι θαυμάσια ζώα και είναι εκπληκτικός ο τρόπος που κυνηγούν την τροφή τους. Τα αρσενικά (ανάλογα με το περιβάλλον και τις διαθέσεις τους) αλλάζουν εντυπωσιακά χρώματα, τα θηλυκά λιγότερο εντυπωσιακά. Οι χαμαιλέοντες δεν μπορούν να πιούν νερό από δοχείο νερού. Πίνουν νερό τρεχούμενο (σταγόνες στα φυλλώματα ή στα τοιχώματα του τεράριουμ).

Οι δράκοι του νερού - green water dragons με επιστημονική ονομασία Physignathus cocincinus είναι δασόβιες σαύρες και χρειάζονται περισσότερη υγρασία μαζί με δεξαμενή νερού όπου θα βουτούν όποτε ζεσταίνονται ή όποτε νοιώθουν ότι απειλούνται - τους βοηθά στη μείωση του stress. Γι' αυτό όλα τα ερπετά σας πρέπει να ζούνε στις κατάλληλες γι' αυτά συνθήκες και να έχουν αρκετές κρυψώνες είτε στο έδαφος για τα εδαφιαία ερπετά, είτε σε μορφή φυλλωμάτων για τα δενδρόβια ερπετά. Οι δράκοι του νερού είναι αξιοθαύμαστες σαύρες. Εμφανισιακά μοιάζουν με τις ιγκουάνα αλλά είναι πολύ μικρότερες σε μέγεθος, είναι παμφάγες σαύρες και με πολύ πιο ήρεμη ιδιοσυγκρασία από τις ιγκουάνα. Οι δράκοι του νερού έχουν ένα καταπληκτικό τρόπο όταν κυνηγούν. Όταν αντιληφθούν τη λεία τους, κουνούν την ουρά εναλλακτικά με κάποιο από τα μπροστινά πόδια (σαν να χαιρετούν) για να μπερδέψουν και να αιφνιδιάσουν το θήραμά τους. Είναι ταχύτατες σαύρες κατά την επίθεση. Αν η λεία είναι λίγο μεγαλύτερη την τινάζουν μανιασμένα αριστερά δεξιά για να την θανατώσουν. Το διαιτολόγιό τους είναι ευρύ καθώς τρώνε:
κατά 20% φρούτα και λαχανικά
κατά 40% έντομα όλων των ειδών και
κατά 40% μικρά θηλαστικά και ερπετά.

Χρειάζονται μεγάλο και κυρίως ψηλό τεράριουμ με πληθώρα φυλλωμάτων που λειτουργούν ως κρυψώνες. Είναι καλό το υπόστρωμα να είναι από καλής ποιότητας αποστειρωμένο χώμα ή ακόμα καλύτερα χούμο, διότι θα το ψεκάζετε τακτικά. Επίσης χρειάζονται πολλά κλαδιά σε διαφορετικό ύψος και ένα μεγάλο δοχείο με νερό (όσο πιο μεγάλο, τόσο πιο καλό) για να κάνουν το μπάνιο τους το οποίο δεν γίνεται για λόγους υγιεινής (τα ερπετά είναι τα καθαρότερα κατοικίδια) αλλά για να ενυδατώνονται. Οι δράκοι του νερού εξημερώνονται αρκετά εύκολα και το μικρότερο μέγεθός τους σε σχέση με τις σαύρες ιγκουάνα, τις κάνει εύκολες στο χειρισμό - δε χρειάζεται να τους κόβετε τα νύχια όπως θα κάνατε στις ιγκουάνα για παράδειγμα. Τον δικό μου δράκο του νερού τον έβγαζα πολύ συχνά έξω από το τεράριουμ κυρίως το καλοκαίρι που το επέτρεπαν και οι συνθήκες και καθόταν ακίνητος για ώρες παρατηρώντας το περιβάλλον γύρω του, ήταν αξιαγάπητος.

 

 

 

Αγορά ενός ερπετού » Περίοδος προσαρμογής και καραντίνα » Σχετικά με τη στέγαση » Σχετικά με το χειρισμό