Ερπετά - Η Ελληνική Πύλη :: Προετοιμασία του Τεράριουμ για τα Ερπετά

Σε αυτή την ενότητα, θα ασχοληθούμε με την προετοιμασία του τεράριουμ (ή αλλιώς terrarium, terarium).
Το τεράριουμ είναι το ειδικό κλουβάκι για τα ερπετά, το οποίο συνήθως είναι ένα ειδικά διαμορφωμένο ενυδρείο ενώ άλλοτε είναι εξ’ ολοκλήρου από ξύλο με πρόσοψη από τζάμι. Όλα τα ερπετά δεν έχουν τις ίδιες περιβαλοντικές απαιτήσεις, οπότε και το τεράριουμ χρειάζεται να είναι αναλόγως διαμορφωμένο.
Σε γενικές γραμμές τα τεράριουμ είναι τριών τύπων.

1) Τεράριουμ για ερπετά εύκρατου κλίματος [Θερμοκρασία/Υγρασία - Φωτισμός - Χειμώνας/Φθινόπωρο - Άνοιξη/Καλοκαίρι]
2) Τεράριουμ για ερπετά τροπικού κλίματος [Θερμοκρασία/Υγρασία - Φωτισμός]
3) Τεράριουμ για ερπετά ερήμου [Θερμοκρασία/Υγρασία - Φωτισμός]

1) Τεράριουμ για ερπετά εύκρατου κλίματος

Αυτή η κατηγορία χωρίζεται σε δυο άλλες υποκατηγορίες.
1α) Κατακόρυφο τεράριουμ, το οποίο είναι κατάλληλο για δενδρόβια φίδια.
Σε αυτό τον τύπο τεράριουμ, το ύψος χρειάζεται να είναι τουλάχιστον ίσο με τα 2/3 του μήκους του φιδιού και το πλάτος και βάθος, ίσο με το μισό του μήκους του φιδιού. Σε αυτό το τεράριουμ, μπορούμε να έχουμε 1-2 κλαδιά σε επικλινή θέση προς αναρίχηση και άλλα τόσα κλαδιά σε οριζόντια θέση για κούρνιασμα και ξεκούραση του φιδιού. Σημαντικό είναι τόσο το να μην είναι παραφορτωμένο το τεράριουμ από πολλά κλαδιά, όσο και το να υπάρχει κάποια κρυψώνα για τη μείωση του στρές. Στη μια άκρη σε κατακόρυφη θέση μπορείτε να βάλετε κισσό ή άλλο αναριχητικό φυτό, ακόμη και πλαστικό το οποίο ενδείκνυται διότι καθαρίζεται εύκολα και δεν καταστρέφεται. Η κρυψώνα για δενδρόβια ερπετά εύκρατου κλίματος μπορεί να είναι στο έδαφος. Γι’ αυτό το λόγο μπορείτε να προμηθευτείτε κάποια κρυψώνα από κάποιο ενημερωμένο pet shop με είδη για ερπετά.
Το υπόστρωμα μπορεί να είναι αποστειρωμένο χώμα (humus) ανακατεμένο με απόστειρωμένο χαλίκι (gravel), τα οποία μπορείτε να βρείτε σε ενημερωμένα pet shop με είδη για ερπετά.

1β) Οριζόντιο τεράριουμ, το οποίο είναι κατάληλο για εδαφόβια και ημιεδαφόβια ερπετά (φίδια, σαύρες κ.α.). Το μήκος του τεράριουμ εδώ, είναι απαραίτητο να είναι τουλάχιστον ίσο με τα 2/3 του μήκους του φιδιού, το ύψος και πλάτος ίσο με το μισό του μήκους του φιδιού. Ενώ εάν πρόκειται για σαύρα, το μήκος του τεράριουμ να είναι κατά το ελάχιστο όσο 5-6 φορές το συνολικό μέγεθος της σαύρας (μήκος σώματος + ουρά) και το βάθος και ύψος όσο 3 φορές το συνολικό μέγεθος της σαύρας.
Το εσωτερικό του τεράριουμ είναι καλό να είναι κυρίως απλά διακοσμημένο, με πέτρες στο σημείο λιάσματος (basking spot), και κανα δυο κρυψώνες, μια στο δροσερό και μια στο ζεστότερο σημείο του τεράριουμ. Το υπόστρωμα, όπως και στο 1α) μπορεί να είναι αποστειρωμένο χώμα (humus), ανακατεμένο με αποστειρωμένο χαλικάκι (gravel), τα οποία μπορείτε να βρείτε σε ενημερωμένα pet shop με είδη για ερπετά.

Θερμοκρασία και Υγρασία
Για τα ερπετά εύκρατου κλίματος, η θερμοκρασία χώρου εξαρτάται από τις εποχές του χρόνου. Τα ερπετά αυτά, μετά το τέλος καλοκαιριού και όταν βρίσκονται στο φυσικό τους περιβάλον, προετοιμάζονται για τη χειμερινή περίοδο, προετοιμάζονται δηλαδή να περιέλθουν σε χειμέρια νάρκη. Στην αιχμαλωσία, ιδίως εάν το ερπετό είναι από εκτροφείο, δεν είναι απαραίτητο να περιέλθει σε χειμερία νάρκη. Εάν όμως επιθυμείτε να προχωρήσετε σε κάτι τέτοιο, είναι κρίσιμο για την υγεία του ερπετού, να γνωρίζετε τι προαπαιτείται. Είναι ζωτικής σημασίας τα ερπετά να προετοιμάζονται κατάλληλα πριν περιέλθουν σε χειμερία νάρκη, διότι κατά αυτή την περίοδο δεν τρέφονται καθόλου. Οπότε, πριν περιέλθουν σε χειμέρια νάρκη, χρειάζεται να είναι καλοταϊσμένα και σε άψογη κατάσταση από άποψης υγείας, ενώ πριν την είσοδο στην κατάσταση της χειμέριας νάρκης είναι κρίσιμο να έχουν άδειο στομάχι ώστε να μην μείνει στο στομάχι τους τροφή.

Φωτισμός
Τα ημερόβια ερπετά και ιδιαιτέρως οι ημερόβιες σαύρες, οι σαύρες δηλαδή που δραστηριοποιούνται κατά τη διάρκεια της ημέρας, εκτός από τη σωστή θερμοκρασία, χρειάζονται ακτινοβολία φυσικού φωτώς στο τεράριουμ, δίχως την παρεμβολή οιουδήποτε άλλου μέσου (π.χ. τζάμι τεράριουμ). Για περισσότερα σχετικά με το φωτισμό ακολουθείστε τον σύνδεσμο Ερπετά και Φωτισμός.

Χειμώνας-Φθινόπωρο
Συνεχίζοντας από εκεί που μείναμε, από τη σωστή θερμοκρασία, όπως έχουμε πει, εξαρτάται από την εποχή του χρόνου. Στα ερπετά που δεν θα τα υποβάλουμε σε χειμερία νάρκη, κατά την περίοδο του χειμώνα μπορούμε να τους έχουμε μόνο μια θερμαντική πλάκα (heat pad) στη μια πλευρά του τεράριουμ στην οποία θα καταφεύγουν όποτε επιθυμούν παραπάνω θερμότητα. Αυτή τη θερμαντική πλάκα την έχουμε μονίμως αναμένη. Η θερμοκρασία τους εσωτερικού του τεράριουμ αυτή την περίοδο του χρόνου (και αναλόγως με τα ερπετά) μπορεί να είναι στους 22° Κελσίου.
Αυτή την περίοδο, τα ερπετά έχουν μειωμένο μεταβολισμό οπότε αναλόγως μειωμένες είναι και οι απαιτήσεις τους σε τροφή. Από μόνα τους τα ερπετά θα φάνε τόσο όσο είναι ικανά να μεταβολίσουν στη συγκεκριμένη θερμοκρασία που υπάρχει στον περιβάλοντα χώρο του τεράριουμ. Σε αυτό το σημείο να υπενθυμήσω πως ο μεταβολισμός της τροφής, η ανάπτυξη καθώς και άλλες φυσιολογικές λειτουργίες στα ερπετά, εξαρτώνται αποκλειστικά από τη θερμοκρασία του περιβάλοντος χώρου.

Ανοιξη-Καλοκαίρι
Ως γνωστόν, αυτή είναι η εποχή που τα ερπετά στη φύση αρχίζουν να “ξυπνούν” από τη χειμέρια νάρκη. Έτσι λοιπόν και στα ερπετά που διατηρούμε στην αιχμαλωσία, αρχίζουμε να ανεβάζουμε τη θερμοκρασία χώρου στους 27°-28° Κελσίου. Όπως πάντα, έχουμε τη θερμαντική πλάκα αναμμένη στη μια πλευρά του τεράριουμ και στην ίδια πλευρά, τοποθετούμε επίσης και μια λάμπα θερμαντική τύπου spot το πολύ 40W.
Σχετικά με την υγρασία (μιας και η Ελλάδα ανήκει στις χώρες με εύκρατο κλίμα) δεν χρειάζεται να κάνουμε κάτι παραπάνω στο τεράριουμ.

2) Τεράριουμ για ερπετά τροπικού κλίματος

Αυτή η κατηγορία χωρίζεται σε δυο άλλες υποκατηγορίες.
2α) Κατακόρυφο τεράριουμ για τα ερπετά τροπικού κλίματος που έχουν δενδρόβιες συνήθειες (δενδρόβια ερπετά). Ισχύει ό,τι και στην κατηγορία 1α) με τη διαφορά ότι στο τεράριουμ μπορούμε να προσθέσουμε περισσότερα φυτά εσωτερικού χώρου. Προσοχή χρειάζεται για τις σαύρες που τρέφονται και με φυτά, να μην κατατρώνε τα φυτά μέσα στο τεράριουμ. Σε αυτή την περίπτωση μπορούμε να βάλουμε τεχνητά φυτά.
Το υπόστρωμα είναι καλό να είναι humus ή bark, το οποίο μπορείτε να βρείτε σε ενημερωμένα pet shop με είδη για ερπετά.

2β) Οριζόντιο τεράριουμ για τα ερπετά τροπικού κλίματος που έχουν εδαφόβιες ή ημιεδαφόβιες συνήθειες (εδαφόβια ή ημιεδαφόβια). Και εδώ ισχύει ό,τι και στο 1β) με τη διαφορά ότι μπορούμε να τοποθετήσουμε περισσότερα φυτά. Προσοχή και πάλι στις σαύρες που είναι και φυτοφάγες. Σε αυτή την περίπτωση μπορούμε να βάλουμε τεχνητά φυτά.
Το υπόστρωμα είναι καλό να είναι humus ή bark, το οποίο μπορείτε να βρείτε σε ενημερωμένα pet shop με είδη για ερπετά.

Θερμοκρασία και Υγρασία
Για τα ερπετά που προέρχονται από περιοχές με τροπικό κλίμα, η θερμοκρασία χρειάζεται να είναι αυξημένη σε όλες τις εποχές του χρόνου. Για το λόγο αυτό χρειάζεται να έχουμε ζέστη από κάτω (θερμαντική πλάκα) και από επάνω (θερμαντική λάμπα τύπου spot) στη μια πλευρά του τεράριουμ. Η θερμοκρασία χρειάζεται να είναι ανάλογη των απαιτήσεων του κάθε είδους. Για περισσότερα σε αυτό, δείτε τα care sheets.

Ένας παράγοντας που χρειάζεται μεγάλη προσοχή στα τεράριουμ για ερπετά από τροπικές περιοχές, είναι η υγρασία στο εσωτερικό του τεράριουμ. Κάποια ερπετά χρειάζονται παραπάνω υγρασία από κάποια άλλα. Όταν λέμε ότι ένα τεράριουμ χρειάζεται να έχει υγρασία στο εσωτερικό του, αυτό δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε στιγμή πρέπει το τεράριουμ να είναι υγρό. Κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε προβλήματα μούχλας (fungus).
Ας ξεκινήσουμε από την αρχή λοιπόν, από τον επαρκή εξαερισμό του τεράριουμ. Σε ένα τεράριουμ για ερπετά από τροπικές περιοχές, στοχεύουμε στο να υπάρχει σχετικός εξαερισμός στο εσωτερικό του τεράριουμ αλλά όχι τόσος ώστε να εξατμίζεται γρήγορα η υγρασία.
Σε ένα κατακόρυφο τεράριουμ, μπορούμε να ανοίξουμε δυο μικρά ανοίγματα ή ένα ενιαίο άνοιγμα, χαμηλά στην πρόσοψη του τεράριουμ και αντίστοιχα ανοίγματα ψηλά στην “πλάτη” του τεράριουμ. Με αυτό τον τρόπο δημιουργείται ρεύμα ροής αέρα, μιας και από το ένα άνοιγμα εισέρχεται ο αέρας και βγαίνει από το άλλο άνοιγμα. Ψεκάζουμε μόνο μια φορά ή δυο κάθε μέρα (αναλόγως τα ανοίγματα) μέχρι να έχει όψη βρεγμένου και όχι μουσκεμένου. Ψεκάζουμε και αφήνουμε να στεγνώσει μέχρι την επόμενη φορά που θα ξαναψεκάσουμε. Στόχος μας είναι τα ερπετά να λαμβάνουν υγρασία, αλλά όχι συνεχώς. Μια δυο φορές τη μέρα είναι αρκετό.
Σε ένα οριζόντιο τεράριουμ και πάλι τα ανοίγματα είναι όπως και προηγουμένως, προσέχοντας και πάλι να μην είναι ούτε υπερβολικά μεγάλα αλλά ούτε και υπερβολικά μικρά. Στο οριζόντιο τεράριουμ, ψεκάζουμε κυρίως στη δροσερή πλευρά του τεράριουμ, δεδομένου ότι στη ζεστότερη πλευρά, η υγρασία θα εξατμιστεί αμέσως.

3) Τεράριουμ για ερπετά ερήμου

Το τεράριουμ για ερπετά ερήμου έχει οριζόντια διάταξη και ισχύει ό,τι και για τα υπόλοιπα τεράριουμ σε οριζόντια διάταξη (βλέπε 1β), με τη διαφορά ότι σε αυτά τα τεράριουμ χρειάζεται περισσότερη ζέστη. Μια ή δύο λάμπες θερμότητας τύπου spot, ικανές να ανεβάζουν τη θερμοκρασία κοντά στους 42° Κελσίου στο σημείο λιάσματος (basking spot) και αναλόγως βεβαίως με τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε ερπετού. Όσον αφορά το υπόστρωμα, περισσότερο κατάληλο για ερπετά είναι το cannabis bedding ή μια ειδική λεπτή άμμος. Υπάρχει επίσης στο εμπόριο μια ειδική άμμος η οποία όταν κατά τύχη καταποθεί από τα ερπετά, τους κάνει καλό μιας και οι κόκκοι αποτελούνται από σκόνη ασβεστίου D3.

Θερμοκρασία και Υγρασία
Για τα ερπετά που προέρχονται από περιοχές ερήμου, χρειάζεται αρκετά αυξημένη θερμοκρασία εάν λάβουμε υπόψη τις θερμές μέρες που επικρατούν στις περιοχές αυτές. Τα περισσότερα ερπετά ερήμου, χρειάζονται θερμοκρασία περιβάλοντος χώρου τουλάχιστον στους 35° Κελσίου με θερμοκρασία λιάσματος (basking spot), κοντά στους 42° Κελσίου. Αυτές οι θερμοκρασίες είναι εφικτές εάν χρησιμοποιούμε μια θερμαντική πλάκα (heat pad) στο υπέδαφος στη θερμότερη πλευρά του τεράριουμ και μια ή δυο λάμπες θερμότητας τύπου spot, οι οποίες θα ακτινοβολούν ζέστη από επάνω. Αναλόγως του χώρου και των ιδιαιτεροτήτων του ερπετού/ερπετών, θα πειραματιστείτε με την τάση (Watt) και την ποσότητα των λαμπτήρων. Μπορεί για παράδειγμα να έχετε επαρκή ζέστη σε ένα μικρότερο τεράριουμ χρησιμοποιώντας μια θερμαντική πλάκα και μια λάμπα 75W, ενώ σε μεγαλύτερο τεράριουμ ίσως χρειαστεί να τοποθετηθούν δυο λάμπες των 75W ή μια λάμπα χοιροστασίου 100W ή και περισσοτέρων Watt.
Όσον αφορά την υγρασία, κατά τη διάρκεια φθινοπώρου και χειμώνα, είναι καλό να παρέχετε στα ερπετά ένα σημείο με αυξημένη υγρασία. Αυτό μπορεί να γίνει χρησιμοποιώντας ένα πλαστικό σκεύος τύπου τάπερ, στο οποίο μέσα βάζετε sphagnum moss ή bark και κρατώντας το υγρό. Στη μια άκρη του καπακιού ανοίγετε μια τρύπα τόση ώστε να χωρά να περάσει το ερπετό ή ερπετά που φιλοξενούνται στο χώρο. Κατ’ αυτό τον τρόπο, όποτε τα ερπετά επιθυμούν περισσότερη υγρασία, μπαίνουν μέσα στο σκεύος αυτό, το οποίο βεβαίως το τοποθετείτε στη δροσερότερη πλευρά του τεράριουμ.

Προετοιμασία του Τεράριουμ » Τοποθέτηση θερμαντικής πλάκας & λαμπών